انجمن نجوم بوعلی سینای گلپایگان

صورتهای فلکی تیرماه عقرب(کژدم) و اکلیل شمالی (کاسه ی درویشان)  هست که در تیر ماه از نصف النهار سماوی در اوایل شب می گذرند.

اکلیل شمالی در نزدیکی سمت الراس و عقرب نزدیک به افق جنوبی است.

ستاره های عقرب نزدیک به افق جنوبی است.

ستاره های عقرب به ظاهر کژدمی را پدید می آورند و ستارگان اکلیل شمالی هم به شکل تاج می مانند.

ستاره های عقرب

ستاره ی روشن آن قلب العقرب، یکی از معدود ستاره های سرخ رنگ پر نور است. قلب العقرب ستاره ایست غول پیکر که قطر آن تقریبا300 برابر قطر خورشید است.

ستاره ی دیگری از آن ستاره ایت به نام شوله، به لاتین( shaula) و به عربی ( الشولاء) می باشد

چینی ها به آن ستاره ی دم عقرب می گویند( چه بی مزه) چون در دم این عقرب واقع است. در ضمن در طبقه بندی آقای " ابرخس" بر اساس روشنی ستارگان در قدر ظاهری1.6 می باشد.

نکته: هرچه قدر ظاهری کمتر باشد آن ستاره پرنور تر است. بعضی از ستاره ها دارای قدر ظاهریه منفی هستند بنابراین بسیار پرنورند. ستاره ی مسعود قدر ظاهری2 و ستاره ی سها قدر ظاهریه4 را دارد.

ستاره های اکلیل شمالی یا فَکّه (یا کاسه درویشان)

این صورت فلکی از هفت ستاره که نیم دایره ای را می سازند تشکیل شده است.

شش تا از هفت ستاره ی اصلی از قدر چهارم اند. ستاره ی میانی از قدر دوم و به نیرالفکه موسوم است( اکلیل به معنای تاج و افسر است و نیر الفکه را مروارید تاج دانسته اند.)

اکلیل شمالی در اساطیر

افسانه چنین است که این تاج زمانی از آن آریادنه زیبا، همسر ته زئوس(theseus) بود. ته زئوس از آتنی هایی بود که باید قربانی  مینتور(Mintaur)  نیمه انسان_ نیمه گاو خونخواری میشد که در دهلیز تودر توی مشهوری در نزدیکی کرت، مسکن گزیده بود. ته زئوس با یاری آریادنه غول را کشت. آریادنه به محبوب خود یک شمشیر و یک قرقره ی نخ داد. ته زئوس به داخل دهلیز رفت و ماموریت خود را انجام داد. آنگاه به کمک نخ راه خود را به بیرون بازیافت و نجات پیدا کرد.

اما داستان پایان خوشی ندارد. ازدواج ته زئوس و آریادنه چندان نپایید. ته زئوس همسر خود را ترک گفت. رب النوع باکوس (Bachus) برای دلداری آریادنه، تاجی به او هدیه کرد که بعد از مرگش در آسمان جای داده شد.

اجتماع ستارگان این صورت فلکی صرفا محصول تصادف است . از این هفت ستاره ، هیج جفتی نیست که به یک سمت یا با یک سرعت حرکت کنند . دو ستاره ی آلفا و بتا ی اکلیل شمالی در دو جهت مخالف حرکت می کنند و در پنجاه هزار سال گذشته تقریبا جای خود را عوض کرده اند . پنجاه هزار سال بعد از این دیگر این صورت فلکی هیچ شباهتی به تاج نخواهد داشت.

منابع :

کتاب نجوم به زبان ساده صفحات 44 و 45

http://love-of-sky18.blogfa.com/post-40.aspx

iransky.tk